بیماری سل منتشر و مننژیت سلی یکی از بیماریهای کشنده قابل پیشگیری در اطفال است . این بیماری با استفاده از واکسن ب ث ژ ، که از باکتری زنده ضعیف شده سل ساخته شده است ، قابل پیشگیری می باشد . این واکسن در بدو تولد، در ناحیه بازو، به صورت داخل پوستی تزریق می شود. چنانچه به هرد لیلی(به جز موارد ممنوعیت مطلق) این واکسن تا سن یک سالگی به کودک تزریق نشده با شد ، لازم است ابتدا در ناحیه ساعد کودک، تست مخصوص شبیه تست حساسیت پنی سیلین انجام شود ، در صورتی که نتیجه تست منفی باشد ، یک نوبت واکسن ب ث ژ به کودک تزریق می گردد . معمولاً جای محل تزریق ، اثری از زخم باقی می ماند و اگر اثر زخم دیده نشود، جای نگرانی نبوده ونیاز به تکرار تزریق نیست . در بعضی از کودکان ، بعد از تزریق واکسن ، در محل زیر بغل یا ناحیه زیر گردن ( سمت محل تزریق) غده های لنفاوی متورم شده و به شکل کورک مشاهده می گردد حتی در بعضی از کودکان نیز این کورک ها سر باز کرده و از محل زخم ترشح چرکی خارج میشود. در صورت مشاهده غدم متورم تا سن یکسالگی حتما به نزدیکترین واحد بهداشتی جهت دریافت راهنمایی مراجعه کنید.
در صورت مشاهده چنین ضایعه ای توصیه می شوداز اقدام خودسرانه (مانند استفاده از مواد ضدعفونی- مصرف داروها- پماد و...) پرهیز کنید حتما"برای کسب راهنمایی و انجام مراقبتهای لازم به پزشک یا نزدیکترین مراکزبهداشتی و درمانی ، خانه و پایگاه بهداشت محل سکونت خود مراجعه کنید .
واکسن پنجگانه (دیفتری ، کزاز و سیاه سرفه ، هپاتیت ب و هموفیلوس انفلوانزا) |
بیماریهای دیفتری، کزاز و سیاه سرفه ، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلونزا بیماری های خطرناکی هستند که می توانند در دوران کودکی موجب مرگ یا عوارض شدید شوند. این بیماریها ، با استفاده از واکسن پنجگانه که ترکیبی از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سموم باکتری های دیفتری و کزاز و آنتی ژن سطحی ویروس هپاتیت ب همچنین ترکیبی از میکروب هموفیلوس می باشد ، قابل پیشگیری هستند. عارضه شایع استفاده ازاین واکسن ، معمولا تب و بیقراری است ، این عوارض ممکن است تا چند روز ادامه یابد .
به منظور کنترل عارضه در کودکان واکسینه شده، بهتر است روز اول بعد از تزریق واکسن ، چند بار کمپرس آب سرد و در روزهای بعد با استفاده از روش کمپرس آب گرم محل تزریق را تسکین دهید . برای کنترل تب میتوان از قطره یا شربت استامینوفن و پاشویه استفاده نمایید.
اگر بعد از تزریق واکسن، تب ۴۰ درجه و بالاتر ،تشنج یا جیغ زدن مداوم بیش از سه ساعت دیده شود حتما " به پزشک یا نزدیکترین مرکز بهداشتی و درمانی ، خانه و پایگاه بهداشت محل سکونت خود، مراجعه کرده و فورا گزارش نمایید . تا با صلاحدید پزشک اقدام لازم صورت گرفته یا به سطح تخصصی ارجاع شود . در چنین مواردی در نوبتهای بعدی واکسیناسیون ، جزء سیاه سرفه حذف و سایر واکسن ها در سن مناسب به کودک تزریق می شود
چنانچه کودکانیکه در نوبتهای قبلی واکسیناسیون سه گانه، دچار عوارض شدید شدند ، در نوبتهای بعدی نباید به کودکان واکسن سه گانه تزریق شود، درعوض باید از نوع دوگانه استفاد نمود . در واکسن دوگانه جزه سیاه سرفه وجود ندارد .
فلج اطفال یک بیماری حاد ویروسی است که می تواند به فلج دایم دسته ای از عضلات بدن منجر شود.
بهترین راه برای جلوگیری از ابتلای به این بیماری ناتوان کننده و سخت، واکسیناسیون است. واکسن خوراکی فلج اطفال از ویروسهای زنده ضعیف شده عوامل ایجاد کننده بیماری ، تهیه شده است .
واکسن ام ام آر(سرخک ، اوریون و سرخجه): |
بیماری سرخک یکی از مسری ترین بیماری ها در جهان به شمار میرود و از دلایل اصلی مرگ و میر کودکان در جهان به شمار می رود. حتی کودکانی که سالم هستند و از تغذیه خوبی برخوردار ند، اگر به موقع واکسینه نشوند در معرض خطر بیماری و عواقب بهداشتی جدی آن از جمله سینه پهلو ، اسهال و ورم مغزی قرار خواهند بود.
بیماری سرخک برای جمعیت های آسیب پذیر مرگبار است، به همین دلیل ، عمده مرگ و میر ناشی از سرخک در کشورهای در حال توسعه روی می دهد.علائم بيماري سرخك عبارتند از تب بالا و چند روزه همراه با آب ريزش بيني ، سرفه، ورم ملتحمه چشم و جوش هايي كه بعد از شروع تب از ناحیه پیشانی شروع شده و طی مدت 4 روز کل اندامها را فرا می گیرد.
بیماری سرخجه با بروز دانه های قرمز رنگ پوست همراه است و علائم آن تب و سرفه خفیف مي باشد شدت علایم در بیمار مبتلا به سرخجه خفيف تر از سرخك است . خطرعواقب اين بيماري براي جنین و نوزادانی که از مادر مبتلا به سرخجه متولد می شوند ثابت شده است(نظیر نواقص مادرزادی و ...) .
بیماری اوریون بیماری ویروسی مسری و خفیف است که موجب تورم دردناک غدد بزاقی واقع بین گوش و فک میشود. سایر اعضا از قبیل بیضه ،تخمدان، لوزالمعده، پستان، مغز و پرده پوشاننده مغز نیز گاهی درگیر میشوند. این بیماری در هر سنی میتواند بروز کند ولی درکودکان ۱۲-۲ ساله شایعتراز سایرطبقات سنی است . حدود۱۰ % بزرگسالان مستعد ابتلا به اوریونمیباشند .